De directievoorzitter van de organisatie in de zakelijke dienstverlening verzuchtte dat hij al meer dan een halfjaar aan het zoeken was naar een goed opgeleide professional. Hij had een vaste baan in de aanbieding, maar de twee kandidaten die geschikt waren, bedankten beleefd voor het aanbod. ‘We betalen zeker niet slecht, maar elders kregen ze gewoon meer of ze wilden alleen als externe kracht aan de slag.’ Tekort op de arbeidsmarkt, een nieuwe realiteit?

Vergrijzen

De beroepsbevolking daalt door de forse uitstroom van de babyboomers en de daarmee gepaard gaande vergrijzing van de bevolking. Er treden simpelweg minder jongeren tot de arbeidsmarkt toe dan ouderen stoppen met werken. De vergrijzing heeft allerlei negatieve gevolgen, denk bijvoorbeeld aan de AOW en de pensioenen die door steeds minder mensen moeten worden opgebracht.

Bevolkingsdaling

De vergrijzing is de voorbode van de bevolkingsdaling die in Nederland begint rond 2040. Daling van de bevolking is nu al te zien in gebieden als Limburg, Zeeland en Groningen, en treft in de komende tien jaar steeds meer delen van het land. De gevolgen van de demografische krimp zijn groot, zoals de prachtige documentaire De zee lacht me toe laat zien. En ook het VPRO-programma Tegenlicht wijdde er een serie aan.

Problematische arbeidsmarkt

Demografische krimp heeft grote gevolgen voor de gebieden die het treft op het gebied van wonen, welzijn en de zorg, maar ook voor de regionale economie. Met name de arbeidsmarkt wordt problematisch. De problemen zijn in ieder geval tweeledig: er zijn te weinig mensen en er is sprake van een mismatch doordat routinewerk in kantoororganisatie steeds meer verdwijnt en er steeds hoger opgeleide medewerkers nodig zijn. Daarbij komt dat de schaarse medewerkers steeds meer keuze hebben waar ze willen werken. Of als zelfstandige aan de slag willen.

Vernieuwend samenwerken

Het antwoord op de demografische krimp kan de overheid of een bedrijf niet alleen geven. Het is zo ingrijpend dat vernieuwende samenwerkingen noodzakelijk zijn over de grenzen van de eigen organisatie of branche heen. Als Yolk werken wij mee aan het op de agenda zetten van de demografische krimp in een aantal projecten.

Slimmer werken

Het antwoord op de dalende beroepsbevolking is misschien wel makkelijker te geven. Dat antwoord is te vinden door de huidige manier van werken eens goed tegen het licht te houden. Niet alleen door processen en werkzaamheden steeds efficiënter te doen, maar vooral door de vraag te beantwoorden of die processen en werkzaamheden eigenlijk wel nodig zijn. In veel organisaties zijn allerlei zaken vanzelfsprekend geworden, terwijl ze dat helemaal niet zijn. Denk aan de vele terugkerende afspraken en vergaderingen die in ieders agenda staan. Zijn die echt wel nodig of vergaderen we alleen als er iets te bespreken is? En wat te denken van de stortvloed aan e-mails? Is even bellen met een collega niet veel sneller en qua communicatie ook veel effectiever?

De directievoorzitter kan wat ons betreft beter stoppen met zoeken naar een goed opgeleide professional. In plaats daarvan kan hij beter eens goed kijken naar de manier van werken op de betreffende afdeling. Misschien kan dat wel slimmer.